Woordelyst
De woordelyst bevat 828 woorden.
Toeligting by de woordelyst
A B D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Y Z
A
aanklagen, klaagde aan, aangeklaagt
aanleggen, legde aan, aangelegt
aanregt
aanslibben, slipde aan, aangeslipt
aanvaarden, aanvaarde, aanvaart
abusivelik
afazie
afronden, ronde af, afgeront
agitasie, agitaatsie
akademies, akademise
akkommodasie, akkommodaatsie
aksie
aktetas
aktrise
aleen
alligt
altans
amoerette
amtenaar
analize
anargie
annekseren
antie
apploudiseren
apsensie
apstraksie
arbitrèr
arbyt
assuransie
atfies
athezie
atfokaat
atjunkt
avontdienst
avontkledy
aziel
B
baden, bade, gebaat
bagganaal
ballotaazje
barsten, barste, gebarsten
baten, bate, gebaat
batzeep
bebie
beboeten, beboete, beboet
bedrygen, bedrygde, bedrygt
beduust
begrenzen, begrensde, begrenst
behagen, behaagde, behaagt
beryden, bereet, bereden
beryden, beryde, beryt
beschouelik
beschouen, beschoude, beschout
beschouing
besse-zjely
besteden, bestede, besteet
betuigen, betuigde, betuigt
bewegelik
biblioteek
bizantyns
bizonder
blintdoek
boekekast
boeljon
boezjie
boikot
brankaar
brivebus
brouen, broude, gebrouen
brouen, broude, gebrout
burokrasie, burokraatsie
byden, byde, gebyt
byvoegelik
D
dagvaarden, dagvaarde, gedagvaart
deduksie
defilee
deklamasie, deklamaatsie
demagogies, demagogise
demisionèr
dendie
desember
dezerteren
dezolaat
digten, digte, gedigt
diksie
dinamies, dinamise
dinamiet
dinamika
direksie
diskresie, diskreetsie
dissertasie, dissertaatsie
doden, dode, gedoot
doeblee
doesj
doktor
doktrinèr
domisilie
domyn
donasie, donaatsie
doorbranden, brande door, doorgebrant
dootstryt
doseren
dou
dozeren
dozis
dubben, dupde, gedupt
dugten, dugte, gedugt
dulden, dulde, gedult
dykwagt
E
edisie, edietsie
eew, ewen
eggo
egoïsties, egoïtise
egtschyding
ei, eieren
eierleventbarent
ekseem
eksekusie, eksekuutsie
eksentriek, eksentrike
ekskuzeren
ekspèr
ekstaze
ekstra
elektrifiseren
elektrisityt
elementèr
elikser
emansipasie, emansipaatsie
embrio
emosie, emootsie
engelebak
enigzins
ensiklopedie, ensiklopediën
enten, ente, geënt
epizode
epolet
ert
ertesoep
erven, erfde, geërft
essee
esseïst
essensie
esteties, estetise
etimologie
evolusie, evoluutsie
F
fabrikaazje
fabrikasie, fabrikaatsie
fabriseren
fajiet, fajite
fajisement
faksimilee
fakultatief, fakultative
farizeër
fars
fasade
fassineren
fassist
feesten, feeste, gefeest
fèr
fes, fessen
fidusie, fiduutsie
fiesje
fietserek
fikseren
fiksie
filee
filozofies, filozofise
finansiren
fiziek, fizike
flambou, flambouen
fleksibel
flèr
flet
flou, floue
foneties, fonetise
fonts
founa
freem
funksioneren
fyl
fyt
G
ganzebort
garaazje
geaksidenteert
gebiden, geboot, geboden
gebou, gebouen
geëksalteert
gehendikept
gelegenhytstuk
geltduivel
gelydelik
gengster
gentsiaan
geroetineert
geschupt
getuigen, getuigde, getuigt
geweltdadig
gewen, geewde, gegeewt
gigelen, gigelde, gegigelt
gimnasties, gimnastise
gimnazium
ginekoloog
gissen, giste, gegist
gisten, giste, gegist
gits
gloor
glukoze
gogelen
grafies, grafise
gronden, gronde, gegront
grou
grouen
gruwen
gyl
gyn
gyt
gyzelen, gyzelde, gegyzelt
H
haasten, haaste, gehaast
haggelik
hallusinasie, hallusinaatsie
hantballen, hantbalde, gehantbalt
hantdoek
hanttastelik
harden, harde, gehart
harmonies, harmonise
hartdraver
hasjee
hè
hee
hegten, hegte, gehegt
herderstaf
hereleven
heremode
heugelik
hiasint
hiëroglief, hiëroglifen
higiëne, higiène
hipermodern
hipoteek
hippies, hippise
hipnoze, hiepnoze
histories, historise
hoerekast
hondebelasting
hooftdoel
horloozje
hou
huigelagtig
huizen, huisde, gehuist
humanitèr
huwen, huwde, gehuwt
hy
hyligeleven
I
idealisties, idealistise
identifikasie, identifikaatsie
identifiseren
ideologies, ideologise
idille
imazjinèr
indies, indise
inertsie
infeksie
injeksie
inkluzief, inkluzive
inkwizisie, inkwizietsie
inligten, ligte in, ingeligt
insident
inskripsie
inspeksie
inspirasie, inspiraatsie
instorten, storte in, ingestort
intelligensie
intensie
intermedièr
intermetso
internasionaal, internaatsionaal
intervjoe
intimidasie, intimidaatsie
introduksie
introdusee
introduseren
invazie
invitasie, invitaatsie
inwyden, wyde in, ingewyt
ipebos
ironies, ironise
isias
islamities, islamitise
izolasie, izolaatsie
J
jaarliks
jagen, jaagde, gejaagt
jagt
jagten, jagte, gejagt
jagthont
jagtsyzoen
jaloezie, jaloeziën
jambies, jambise
janklasen
januarie
jawoort
jen
jeugt
jeugtvrient
jezuïet, jezuïten
jezuïties, jezuïtise
jigt
joelen, joelde, gejoelt
joggert
jongenstreek
jonkvrou, jonkvrouen
joot
joots
jou
jouen, joude, gejout
juffrou, juffrouen
jugtleer
juigen, juigte, gejuigt
julie
junie
juridies, juridise
jurisprudensie
justisie, justietsie
justisieel, justietsieel
juwelierszaak
jy
K
kaarten, kaarte, gekaart
kado
kafee
kafeïne
kaggel
kajee
kalligrafies, kalligrafise
kamoefleren
kampanje
kanalizasie, kanalizaatsie
kapilèr
kapusyner
karwy
kassier
kassière
katalizator
katoliek, katolike
kazino
kelties, keltise
kerse-sjem
kiet
kiew, kiwen
kinen, kiende, gekient
kinoloog
kintshyt
klagteboek
klassifiseren
kloe, kloes
klou, klouen
klup, klups
kosten, koste, gekost
kouen, koude, gekout
kout
kresj
kwis, kwissen
kyzerlik
L
labiel, labile
laden, lade, geladen
laggen, lagte, gelaggen
lanset
lantvoogt
lappemant
laringitis
leew, lewen
legitimasie, legitimaatsie
lekkaazje
leksikon
lektor
lepmaag
leserstraal
levenstandaart
lewetemmer
liggaam
limmerik
lisensie
literèr
livert
logenen, logende, gelogent
logies, logise
lootregt
loten, lote, geloot
lou, loue
loueren
lozjies
lugtbant
lunsj
lusifer
luukse
ly, lyen
lyden, leet, geleden
lyden, lyde, gelyt
lyfygene
M
magnezium
magtwoort
makaber
makette
manjifiek
mannetaal
mansjet
masjine
massaazje
medisyn
meew, mewen
meganies, meganise
mensehant
mesenas
mesten, meste, gemest
metsj
meubilèr
mier, miren
miksen
militèr
miljeu
missen, miste, gemist
misten, miste, gemist
mistiek, mistike
mitrajeur
mizère
mode-sjo
modifikasie, modifikaatsie
moeson
monargie
mou, mouen
muiten, muite, gemuit
muziseren
mysje
mysjestem
myt
N
naasten, naaste, genaast
nagtelik
nagtkafee
nagtwagt
naïef, naïve
naïvetyt, naïvityt
narkoze
narsisme
nasie, naatsie
nasionaal, naatsionaal
nassigoreng
nederlants
neerlandikus, neerlandisie
neuroties, neurotise
neuzen, neusde, geneust
nietemin
niew, niwe
niewsgirig
nivo
noevotee
nóg...nóg
nonsjalant
noot, noden
noot, noten
nootlydent
nosie, nootsie
notebalk
notisie, notietsie
notoor, notore
nou, noue
nouties, noutise
nuanse
numerèr
nygen, neeg, genegen
nygen, nygde, genygt
nylon
O
obligasie, obligaatsie
offisiëel, offisiële
offisieus, offisieuze
ofset
og
okkazioneel
oksideren
oligargie
olimpies, olimpise
onbehagelik
onbesuist
onbewegelik
onderhants
onderschyden,onderschyde,onderschyden
onderzeër
onderzees, onderzese
ongeneselik
ongerifelik
ontbiden, ontboot, ontboden
ontbranden, ontbrande, ontbrant
ontzaggelik
oorlogschip
operasie, operaatsie
opjekt
opjektief, opjektive
oppozisie, oppozietsie
opseen
opserveren
opskuur
opstakel
ordinèr
organizasie, organizaatsie
orizjineel
oseaan
outhyt
outo
P
palisade
panasee
panies, panise
parasjuut
parlementèr
partisiperen
pasiënt
pasifiseren
pasifisties, pasifistise
passazjier
patologies, patologise
patriarg
patrisiër
perpleks
persepsie
pikolo
plafon
plato
pleet
plenèr
plyten, plyte, geplyt
poggen, pogte, gepogt
polèr
poligaam
polisie, polietsie
poten, pote, gepoot
potloot
poze
pozitief, pozitive
prinsipe
proses
publisityt
psigiater
pyl
pyn
pyp
R
raatzitting
ragitis
ragoe
rajon
rapalje
rasioneel, raatsioneel
ratifikasie, ratifikaatsie
ratifiseren
reaksionèr
refleks
regtstaat
regtzaal
rekòr
relasie, relaatsie
rellie
repertwaar
resen, reeste, gereest
resensent
resepsie
resjersjeur
restorasie, restoraatsie
retoesjeren
revolusie, revoluutsie
revolusionèr, revoluutsionèr
rezerve
riggel
rigten, rigte, gerigt
rizee
roothuit
rou, roue
rouen, roude, gerout
rusten, ruste, gerust
ryksupsidie
rysnesessère
ryzen, rees, gerezen
ryzen, rysde, geryst
S
sanitèr
schiften, schifte, geschift
schou, schouen
schrobben, schropde, geschropt
seder
seksie
sel
seleksie
sellulèr
sensasie, sensaatsie
simbool
singroon
sintaksis
sistematies, sistematise
sivilizasie, sivilizaatsie
sjaggeren
sjagryn
sjantaazje
sjem
sjiek
sjofeur
skore
skripsie
slagten, slagte, geslagt
smeden, smede, gesmeet
snouen, snoude, gesnout
soevenier
sosialisties, sosialistise
sous
spasie, spaatsie
spryden, spryde, gespryt
stasion, staatsion
supsidie
swaree
syfer
syn
T
tablo
taksasie, taksaatsie
taksie
tans
tantrat
tasten, taste, getast
tegnies, tegnise
tegnikus, tegnisie
tekstiel
teleks
televizie
tendensieus
tenk
tenu
teze
tifoon
tifus
tipies, tipise
tipografies, tipografise
toesjeren
tog
tou, touen
tradisie, tradietsie
trasee
traseren
trem
trenen
triko
troebadoer
trotwaar
trouma
tryler
tryn
tuis
twalet
tyl
U
uiebet
uiesoep
uiesous
uitbarsten, barste uit, uitgebarsten
uitbesteden, bestede uit, uitbesteet
uitbraden, brade uit, uitgebraden
uitbranden, brande uit, uitgebrant
uitbroeden, broede uit, uitgebroet
uitbryden, bryde uit, uitgebryt
uitbuiten, buite uit, uitgebuit
uitduiden, duide uit, uitgeduit
uiteenlopent
uiten, uite, geuit
uiteraart
uitglyden, gleet uit, uitgegleden
uitjouen, joude uit, uitgejout
uitkleden, klede uit, uitgekleet
uitlaggen, lagte uit, uitgelaggen
uitmesten, meste uit, uitgemest
uitmuntent
uitschrobben,schropde uit,uitgeschropt
uitsluitent
uitsmyter
uitspryden, spryde uit, uitgespryt
uitvintster
uitwoeden, woede uit, uitgewoet
uitwyden, wyde uit, uitgewyt
unfèr
uniek, unike
unifikasie, unifikaatsie
universitèr
universitytstat
urgensie
utilitèr
utopies, utopise
uzanse
V
vakansie
vakuüm
vanielje, vanije
variasie, variaatsie
variëtyt
varkenstal
vasten, vaste, gevast
vatsig
vegetaries, vegetarise
vegetasie, vegetaatsie
verbeelden, verbeelde, verbeelt
verharden, verharde, verhart
verkiselik
verkwisten, verkwiste, verkwist
verlyden, verlyde, verlyt
verlytster
vermoorden, vermoorde, vermoort
verniwen, verniewde, verniewt
versmaden, versmade, versmaat
vertrouen, vertroude, vertrout
verzanden, verzande, verzant
veterinèr
vizionèr
vizite
vlugten, vlugte, gevlugt
vlyen, vlyde, gevlyt
volkschool
volontèr
vouen, voude, gevouen
vrou, vrouen
vrouelik
vryhytstraf
vulgèr
vyg
vyl
vyling
W
waanwyshyt
waaragtig
waatvogel
waden, wade, gewaat
wagten, wagte, gewagt
walgelik
wantkaart
waterpyl
wedden, wedde, gewet
weerszy
weewtje
wegewagt
welleventhyt
welven, welfde, gewelft
wenden, wende, gewent
wenkbrou, wenkbrouen
wennen, wende, gewent
wereltberoemt
wereltgotsdienst
wespenest
wetstryt
wetyver
wiltvreemt
winthont
wiskie
woortaksent
worden, wert, geworden
wroeten, wroete, gewroet
wrogten, wrogte, gewrogt
wy
wyde
wyden, wyde, gewyt
wyfelen
wylant
wynsous
wyt
Y
ydel
ygen
ygengeryt
ygenhyt
ygenlik
ygenmagtig
ygentyts
ykebos
ykelaan
yken
ykewout
yl
ylen, ylde, geylt
ylant
yndigen, yndigde, geyndigt
ynt, ynden
ynteksamen
yntstant
ys
yselik
ysen, yste, geyst
yshylige
ysklup
ysko
yskout
ystyt
yver
yveren, yverde, geyvert
yverzugt
yzen, ysde, geyst
yzer
yzerdraat
yzergitery
yzerhart
yzervyl
yzingwekkent
Z
zaatlop
zaat-sel
zagt
zagthyt
zakeman
zakerys
zalighyt
zedemeester
zee, zeën
zeeleew, zeelewen
zeerop, zeerobben
zeews
zeggen, zei, zeiden, gezegt
zeltzaam
zenttyt
zenuwe-oorlog
zielsziekte
ziften, zifte, gezift
zig
zikefonts
zinsbou
zjely
zjène
zju
zoemen, zoemde, gezoemt
zomerpyl
zonnebaden, zonnebade, gezonnebaat
zusterschool
zweven, zweefde, gezweeft
zwigten, zwigte, gezwigt
zyk
zyken, zykte (zeek), gezykt (gezeken)
zyl
zylwetstryt
zys
Toeligting by de woordelyst
1. Bastaartwoorden en 'vreemde woorden'
Onder bastaartwoorden
verstaan we die uit andere talen overgenomen
woorden waarvan de uitspraak onmiskenbaar
vernederlantst is. Dat is met heel veel woorden
niet gebeurt. Die zouden we 'vreemde woorden'
kunnen noemen, zoals byvoorbeelt: bonjour,
fauteuil, guerrilla, gobelin, guillotine,
guirlande, privacy, bon-vivant, timbre, teint,
trawler, vaccin.
Men kan die 't beste tussen aanhalingstekens plaatsen of kursiveren, zoals in de pers hier en daar al gebeurt, waarmee men als 't ware te kennen geeft: hier gebruik ik 'n vreemt woort.
Wanneer we evenwel spellingen als zju en zjely aanbevelen, zyn we ygenlik niet konsekwent. Er bestaan immers geen nederlantse woorden die met 'n zj-klank beginnen. Tog hebben we voor die spelling gekozen omdat ze welligt tot meer uniformityt in de uitspraak lyt!
Men kan die 't beste tussen aanhalingstekens plaatsen of kursiveren, zoals in de pers hier en daar al gebeurt, waarmee men als 't ware te kennen geeft: hier gebruik ik 'n vreemt woort.
Wanneer we evenwel spellingen als zju en zjely aanbevelen, zyn we ygenlik niet konsekwent. Er bestaan immers geen nederlantse woorden die met 'n zj-klank beginnen. Tog hebben we voor die spelling gekozen omdat ze welligt tot meer uniformityt in de uitspraak lyt!
2. -atie, -etie, -itie, -otie en -utie
Heel veel
nederlantstaligen zeggen: kreasie, diskresie,
munisie, devosie, kontribusie, enz., maar heel veel
andere nederlantstaligen daarentegen: kreaatsie,
diskreetsie, munietsie, devootsie en kontribuutsie.
Waarschynlik hebben we hier met regionale verschillen te maken, maar 't is onmogelik één van die twee uitspraken als onverzorgt te beschouen. 't Is evenmin doenlik na te gaan of één van de twee veel vaker voorkomt dan de andere. In Vlaanderen en zuit- en oost-Nederlant immers domineert de uitspraak zónder t, maar in west-Nederlant, inklusief de rantstat (!), die mét t. 'n Onderzoek zou dus wel eens 'n 'gelyk spel' kunnen opleveren. We hebben wegens de korthyt 'n ligte voorkeur voor de t-loze uitspraak en spelling. Ook ontlopen we daardoor 't verwyt van 'rantstedelike arrogansie'......
Onze voorkeur voor t-looshyt gelt uiteraart ook voor woorden als stasion, nasie, revolusionèr.
Waarschynlik hebben we hier met regionale verschillen te maken, maar 't is onmogelik één van die twee uitspraken als onverzorgt te beschouen. 't Is evenmin doenlik na te gaan of één van de twee veel vaker voorkomt dan de andere. In Vlaanderen en zuit- en oost-Nederlant immers domineert de uitspraak zónder t, maar in west-Nederlant, inklusief de rantstat (!), die mét t. 'n Onderzoek zou dus wel eens 'n 'gelyk spel' kunnen opleveren. We hebben wegens de korthyt 'n ligte voorkeur voor de t-loze uitspraak en spelling. Ook ontlopen we daardoor 't verwyt van 'rantstedelike arrogansie'......
Onze voorkeur voor t-looshyt gelt uiteraart ook voor woorden als stasion, nasie, revolusionèr.